Twitter

KRAL KELEBEĞİ

Doğada insanın aklına durgunluk veren sistemler, bilimsel araştırmalarla detaylandırıldıkça daha da ilginç hale geliyor. Yılan balıklarının, eşek arılarının, bal arılarının hayat hikâyeleri, mucizelerle doludur. Bunlardan biri de kral kelebeğidir.

Kral kelebeği, göçmen bir kelebek türüdür. Kanada, ABD, Yeni Zellanda, Kanarya ve Azor adaları ile Batı Avrupa'da yaşamaktadır. Geniş bir kanat açıklığı vardır ve kanatlarının üzerinde bulunan turuncu siyah ve beyaz çizgilerden oluşan desenleri sayesinde kolayca tanınabilir. Erkekler dişilere oranla biraz daha büyüktür. Kral kelebeklerinin yaşam döngülerini ilginç yapan en önemli farklılık aynı yıl içinde dört nesil oluşturmalarıdır. Diğer kelebek türlerine göre oldukça uzun yaşamaktadırlar.

Her yıl düzenli olarak sürüler halinde Kuzey Amerika ve Meksika arasında göç eden Kral kelebeklerinin kış uykuları bulunmaktadır. Meksika'da kış uykusuna yatan kral kelebekleri dört ay boyunca hiçbir şey yemezler. Bu uykunun ardından kelebekler ilkbaharda tekrar Kanada'ya doğru yola çıkarlar. Kelebeklerin Meksika'dan Kanada'ya ulaşması 4 ay ve 3 nesil almaktadır. Bu nesillerden 1. 2. ve 3. nesiller 6 hafta 4. nesil ise 6 ay yaşamaktadır.

Meksika'da kış uykusundan uyanan nesil çiftleşerek Kuzey Amerika'ya doğru yola çıkar. Yola çıkan bu birinci neslin bireyleri Amerika'nın güney kıyılarına gelir, yumurtlar ve hayatlarını kaybederler. İkinci nesil Amerika'nın güneyinde doğar ve kısa süre içerisinde yola çıkar ve Kanada'nın güneyine gelir, yumurtlar ve hayatını kaybeder. Üçüncü nesil Kanada'nın güneyinde doğar ve Kanada'nın kuzeyine gelir, Temmuz ayının sonunda yumurtlar ve hayatını kaybeder. Yılın son nesli olan dördüncü nesil Kanada'nın kuzeyinde üreme organları gelişmeden doğar. Atalarının üç nesille tamamladıkları yolu, yaklaşık dört bin kilometrelik mesafeyi tek seferde gerçekleştirirler ve Ekim ayının sonlarına doğru Meksika'ya gelirler. Dört göbek büyük ataları gibi dört ay sürecek kış uykusuna yatarlar.

Atalarını görmedikleri halde öğretilmemiş bir yolu, kesintisiz tamamlayan kral kelebeğinin genetik şifreleri bilim insanları tarafından çözülmeye çalışılıyor. Genetik pusulanın sırrını çözmek için bütün gücüyle çalışan bilim insanları, göz, güneş ve zaman tayini konusunda önemli mesafeler kaydetmişlerdir.

Birinci, ikinci ve üçüncü neslin sürekli olarak kuzeye doğru ilerlemesi, bu ilerleme esnasında bazen dolambaçlı yollar takip etmesi, çeşitli engeller nedeniyle yolunu kaybeden bireylerin geri dönerek tekrar hedefe yönelmesi, yön tayininin ikinci ve üçüncü nesillere aktarılması mucizedir. Biyolog ve elektrik mühendislerinin birlikte yaptıkları çalışmalarda geliştirilen modeller, yön pusulasının genetik olarak yeni nesillere aktarıldığını ifade etmektedir. Dördüncü neslin ise güneye doğru ilerlemesi ve dört nesil önceki atalarının kış uykusuna yattığı ormana gelmesi, genetik biliminin vardığı noktanın henüz çok ilerisinde bulunmaktadır. Aynı yumurtadan olan bireylerin bazı nesillerinin 6 hafta yaşaması, bazı nesillerinin ise dört ay yaşaması çözümlenememiş vakalardandır. Bilinen şu ki, birinci, ikinci ve üçüncü neslin bireyleri ergin doğmakta, hemen çiftleşmekte, dördüncü neslin bireyleri ise kış uykusundan sonra çiftleşmektedir.

Harun Baytekin

  • Site Yorumları
  • Facebook Yorumları Facebook Yorumları
Yeni yorum yaz
Henüz bir yorum yazılmadı. İlk yazan siz olabilirsiniz.